•  NL 

Meer aandacht voor mentale weerbaarheid

Print 
15 mei 2018

​Op 24 april sprak anesthesioloog professor dr. Götz Wietasch zijn oratie uit. Hij pleitte voor meer aandacht voor de mentale weerbaarheid van aios. Want de cijfers liegen niet. Te veel aios hebben last van burn-out of burn-out-verschijnselen en moeten zich voor korte of langere tijd ziekmelden. Zo'n 10 procent moet zelfs de opleiding staken of een andere opleiding kiezen.

 Wietasch is onlangs benoemd tot hoogleraar met als leeropdracht de innovatie in de opleiding. In zijn oratie zette Wietasch de lijnen uit voor het onderzoek dat hem voor ogen staat. Het aantal aios dat uitvalt of burn-out-klachten heeft, is enorm weet Wietasch. Schattingen over het aantal aios met burn-out-klachten lopen uiteen van 20 tot 50 procent. Natuurlijk ontwikkelt lang niet iedere aios ook daadwerkelijk een burn-out maar dat neemt niet weg dat het een enorm probleem is. Dat geldt voor de aios in kwestie en voor de opleidingsgroep. En natuurlijk ook voor de instelling: of we het nu willen of niet, aios dragen bij aan de productie.

Weerbaarheid

Wietasch wil dit probleem aanpakken. Zijn diagnose luidt in het kort: de mentale weerbaarheid van aios schiet tekort. Dat betekent niet dat er nog een programma bij moet komen om hen weerbaarder te maken. Het programma is al overvol. Wietasch kiest een andere route.

Drie factoren zijn bepalend voor de mentale weerbaarheid, stelt hij. Allereerst noemt hij de match tussen passie en talent als basis. 'Passie staat voor wat je graag wilt, talent voor waar je goed in bent. We beschouwen ze vaak als gegeven en selecteren hierop in plaats de talentontwikkeling te stimuleren. Tussen passie en talent bestaat namelijk een positieve wisselwerking. Maar dat is niet altijd zo. Dan wil iemand meer dan hij of zij kan. Dit heeft ook ermee te maken dat onze millenials later volwassen worden. 25 is het nieuwe 18. Veel basisartsen van 25 zijn gewoon nog niet klaar voor een min of meer zelfstandige uitoefening van de functie. Daardoor lopen ze aan tegen teleurstellingen. En die teleurstellingen beïnvloeden de weerbaarheid negatief.' Naast passie en talent noemt Wietasch ook nieuwsgierigheid en creativiteit als factoren die de weerbaarheid van aios positief beïnvloeden.

Coping-strategieën

Hoe kunnen we de mentale weerbaarheid versterken? Bij het beantwoorden van die vraag, schetst Wietasch enkele onderzoekslijnen.  Allereerst wil hij onderzoek doen naar coping-strategieën. '10% van de aios valt uit. Maar 90% dus niet. Terwijl een groot deel van die groep toch ook last heeft van een "dip" of van burn-out-klachten. Wat voor coping-strategie hanteren zij? Als we dat helder hebben, kunnen we aios die hiervan last hebben wellicht beter ondersteunen.

Brugklas

Een andere onderzoekslijn betreft een betere aansluiting  van de basisopleiding op de specialistische vervolgopleiding. De verkorting van de opleiding noemt Wietasch dan ook 'compleet verkeerd' voor de persoonlijke ontwikkeling. Net zoals de periode die de meeste aios doorbrengen als anios. Wietasch wil nagaan in hoeverre een "foundation year" zou kunnen bijdragen aan een betere overstap. Bijvoorbeeld door basisartsen allemaal een periode te laten werken als generalistische basisarts intra- en extramuraal. Groot voordeel van zo'n "brugklas-periode" is dat we niet alleen meer generalistisch opleiden, wat we namelijk nog hard nodig hebben, maar ook de beroepskeuze beter kunnen ondersteunen.

Meer autonomie en creativiteit

Wietasch: 'Om aios weerbaarder te maken moeten wij hun werkplezier vergroten en hen daadwerkelijk aan het stuur durven laten van hun beroepsontwikkeling.  Geef ze ruimte voor meer autonomie en creativiteit. Geef ze meer vertrouwen. Geef ze meer flexibiliteit in hun opleidingstijd en beroepskeuze. Zo leiden we adaptieve professionals op, professionals die klaar zijn voor de toekomst.'

Op de foto ziet u het schilderij gemaakt tijdens de oratie en aan Wietasch is aangeboden door zijn aios.

 Praktisch