•  NL 

LEARN, wat werkt waar, voor wie en wanneer?

Print 
18 oktober 2017

prof-debbie-jaarsma-UMCG-LEARN.JPG

Vernieuwingen in het medisch onderwijs. Wat werkt? Wat werkt beter? Wat werkt voor wie en onder welke omstandigheden? LEARN zoekt het uit en helpt bij de implementatie. Hoofd van LEARN is professor Debbie Jaarsma. Zij vertelt wat LEARN kan betekenen voor opleiders en aios.

In Groningen staat het medisch onderwijs traditioneel hoog op de agenda. En de faculteit der Medische Wetenschappen doet al jaren onderzoek naar allerlei facetten ervan. In 2016 werd dat onderzoek gebundeld in LEARN: Lifelong Learning, Education & Assessment Research Network. Professor Debbie Jaarsma is hoogleraar Innovatie en Onderzoek van Medisch Onderwijs en hoofd van LEARN. ‘Toen ik in Groningen kwam werken, gebeurde er al heel veel op het gebied van onderzoek naar het medisch onderwijs. Mijn opdracht luidde: zet dat eens op een rij en verbind de onderzoekers, onderling en met de regio en de regionale ziekenhuizen. Zorg voor meer slagkracht en meer synergie.’ 

Jaarsma begon met een rondgang die haar door heel Noord-Nederland voerde. ‘Veel medisch specialisten zijn uitermate geïnteresseerd in het medisch onderwijs en begeleiden ook promovendi op dat gebied, maar het is niet hun core business. Vaak waren ze allang blij dat er iemand was die de overkoepelende dingen regelde en de onderzoekskar wilde trekken.’

Inmiddels telt LEARN 9 principal investigators en zo’n 40 promovendi. Samen doen zij onderzoek in de volle breedte van het medisch onderwijs. Of het nu gaat om het onderwijs aan de 18-jarige beginnende student Geneeskunde of aan een opleider die zijn onderwijs kennis en vaardigheden wil bijspijkeren.

Betere medische zorg

Jaarsma zette onlangs het gesprek over de visie en missie weer op de agenda. ‘Toen we vorig jaar begonnen, hebben we het heel breed geformuleerd. Inmiddels zijn we verder. Zo hebben we nu in de concept-tekst de zorg en de patiënt centraal gesteld. Immers, uiteindelijk gaat het toch om het verbeteren van de medische zorg. Soms moet je even zoeken naar die link. Het onderzoek van psychologe Floor Veldhuis is zo’n voorbeeld, vindt Jaarsma. ‘Floor Veldhuis gaat na hoe leiders van curriculum-veranderingen dat hebben aangepakt. In feite is dat een onderzoek naar change-management. Ik kan me voorstellen dat Floor zelf minder snel een link ziet tussen haar onderzoek en de patiëntenzorg. Maar het is wel degelijk uiterst relevant. Juist hier in Groningen. Neem de curriculum-verandering die we hier binnen onze faculteit in gang hebben gezet. Gaat dat uiteindelijk echt leiden tot betere zorg? Dat wil ik graag weten.’

Copy-paste

Bij het meeste onderzoek van LEARN is die link naar de kwaliteit van zorg wél heel direct. Jaarsma noemt het onderzoek dat Eelco Draaisma in Zwolle uitvoert onder leiding van professor Paul Brand. ‘De Kinderafdeling van het Isala heeft expliciet gekozen voor evidence based medicine. Maar hoe doen ze dat precies? Wat zijn de succesfactoren? Hoe leren ze de aios ermee te werken? En vooral, hoe leidt dat traject tot  betere zorg en lagere kosten?’

Daarbij is Jaarsma vooral geïnteresseerd hoe zoiets geïmplementeerd wordt. ‘Hoe het in de routine gestalte krijgt. Dat vind ik fascinerend. Daar, in de kinderafdeling van de Isala  werkt het. Maar je kunt zo’n aanpak niet één op één met copy-paste overzetten naar een andere afdeling of een ander ziekenhuis. Wat werkt waar, voor wie en wanneer?’

Vragen uit het veld

LEARN is dan ook erg blij als vanuit het veld dergelijke vragen komen. Dat kan heel vrijblijvend. ‘We sparren een uurtje om de vraag te verhelderen en om vast te stellen of we er wat mee kunnen. Soms leent zo’n vraag zich bijvoorbeeld heel goed voor een bachelorsproject. En we hebben als LEARN een informatie-specialist die op een rij kan zetten wat er al eerder aan onderzoek is gedaan rond dat onderwerp. Je wilt het wiel niet nóg eens uitvinden. Zo kun je voortbouwen op eerder verworven inzichten.’ Een zo’n vraag kwam onlangs van Jos van Raay, orthopedisch chirurg in het Martini Ziekenhuis. ‘Hij maakte zich zorgen over de uitval van aios binnen de orthopedie. Waar ligt dat aan? Welke factoren zijn van invloed en zijn daar interventies op te maken? Van Raay gaat daar nu, binnen LEARN, onderzoek naar doen.’

Subsidiemogelijkheden

En er zijn meer voorbeelden. Het onderzoek naar health literacy van patiënten, of de consultvoering. ‘Mijn rol in dit alles: ik probeer de verbinding te leggen. Artsen zitten ergens mee en willen dat begrijpen.’ Veel van die vragen en ideeën lenen zich uitstekend voor subsidie uit het Regionaal innovatie- en ontwikkelfonds dat de OOR Noord- en Oost-Nederland in het leven heeft geroepen. Jaarsma is blij met het initiatief om als regio specifiek te investeren in onderzoek naar het medisch-specialistisch onderwijs. ‘Juist de koppeling tussen de innovatie en het onderzoek naar het welslagen daarvan, is natuurlijk essentieel.’

Wenckebach Instituut en Onderwijsinstituut

Die kennis verwerkt LEARN ook in docentprofessionaliseringsactiviteiten. LEARN werkt bij dit soort projecten overigens zowel met het Onderwijsinstituut (OWI) als met het Wenkebach instituut (WI). ‘We hebben bijvoorbeeld meegewerkt aan het onderzoek naar verschillen tussen ervaren orthopeden en aios in hoe ze een consult  aanpakken . Die inzichten zijn gelijk vertaald naar een cursus.’

Inmiddels worden er stappen gezet om het OWI en het WI meer naar elkaar toe te brengen. ‘Het streven is dat voor docenten en opleiders beide opleidingsinstituten eenzelfde basisfilosofie rond onderwijs en opleiden hanteren en dezelfde taal spreken. En dat mensen met vragen bij één loket terecht kunnen. Ik hoop dat we volgend jaar zomer echt doorgegroeid zijn naar een organisatie. Maar ik zeg er onmiddellijk bij: als je het secuur wilt doen, kost zoiets gewoon tijd.’

 Praktisch